Rynek suplementów rośnie. Na półkach pojawiają się nowe kapsułki, proszki i krople. Opakowania kuszą obietnicami energii, odporności i lepszego snu. Wiele osób pyta jednak, czy te produkty są w ogóle badane i kto to sprawdza.
Czy suplementy diety muszą być badane?
Wiele osób zastanawia się, czy suplementy diety podlegają rygorystycznym badaniom. Choć nie przechodzą takich badań jak leki, ich bezpieczeństwo i zgodność z prawem żywnościowym są obowiązkowe, a producent odpowiada za ich ocenę i dokumentację.
Suplementy to żywność; nie wymagają rejestracji jak leki, lecz producent musi powiadomić Główny Inspektorat Sanitarny o zamiarze wprowadzenia/wprowadzeniu produktu do obrotu i zapewnić jego bezpieczeństwo, przy czym rejestry urzędowe umożliwiają weryfikację zgłoszeń. Producent, dystrybutor lub importer prowadzi ocenę ryzyka, wdraża systemy jakości i zleca badania w zakresie niezbędnym dla potwierdzenia składu, czystości i trwałości. Organy państwowe mogą skontrolować produkt będące już w sprzedaży.
Jakie badania potwierdzają bezpieczeństwo preparatu?
Najczęściej są to badania składu, zanieczyszczeń, mikrobiologii oraz stabilności. Zakres zależy od receptury i ryzyka.
Analizy najczęściej obejmują:
- Analizy zawartości witamin, składników mineralnych i substancji aktywnych.
- Badania czystości, w tym metali, pestycydów i rozpuszczalników pozostałych po ekstrakcji.
- Badania mikrobiologiczne, zwłaszcza dotyczące obecności patogenów (np. salmonella).
- Testy stabilności potwierdzające trwałość i deklarowany termin przydatności.
- W przypadku surowców roślinnych: potwierdzenie tożsamości, standaryzacji, zawartość substancji aktywnych i brak zafałszowań.
- W przypadku tabletek i kapsułek: rozpadanie i jednorodność porcji.
Badania wykonują wyspecjalizowane laboratoria zgodne z odpowiednimi normami. Wiarygodne wyniki pochodzą z laboratoriów działających zgodnie z normą ISO/IEC 17025. Najlepiej badania wykonać w tzw. laboratoriach akredytowanych.
Kto odpowiada za kontrolę jakości produktów?
Odpowiada przedsiębiorca wprowadzający suplement do obrotu. Nadzór sprawują właściwe inspekcje.
Podmiot odpowiedzialny planuje i prowadzi kontrolę jakości, dokumentuje pochodzenie surowców oraz stosuje system HACCP. Może zlecać analizy zewnętrznym laboratoriom. Na rynku kontrolę sprawują organy bezpieczeństwa żywności oraz jakości handlowej. W razie niezgodności mogą nakazać m.in. zakaz wprowadzania produktu, wycofanie partii, nałożyć kary i opublikować ostrzeżenia dla konsumentów.
